3 Sygnały Prześladowania Dziecka Przez Grupę, Czyli Kiedy Wykorzystać Mediacje w Szkole?

fot. outcast3,sxc/hu

Bullying, czyli prześladowanie

Gdy dziecko będzie ofiarą złego traktowania przez rówieśników dotknie go przygnębienie, smutek i samotność. Przyjrzyjmy się bliżej pojęciom: bullying i cyberbullying, jako szczególnym formom przemocy rówieśniczej. Jako rodzice powinniśmy wiedzieć, że nasze dziecko może być zarówno ofiarą jak i sprawcą prześladowania. Gdy dziecko będzie ofiarą złego traktowania dotknie go przygnębienie, smutek i samotność. Przyczyną może być działanie grupy szkolnej, która izoluje, naśmiewa się, obraża słownie i poniża w obecności innych osób. Poznajmy bliżej pojęcia: bullying i cyberbullying jako formy przemocy rówieśniczej.

Co to jest bullying i na czym polega?

Bulling (prześladowanie) zalicza się do specyficznej formy przemocy rówieśniczej. Oznacza on „długotrwałe upokarzanie ciągle tej samej osoby przez większość członków grupy”. Aby tego typu zachowanie można było uznać za bullying, konieczne jest występowanie trzech sygnałów.

  1. Osoba stosująca tę formę przemocy posiada władzę nad swoją ofiarą – jest stroną silniejszą i stosuje różne formy fizyczne lub psychiczne, by taką przewagę okazać. Władza jest efektem jego silnej pozycji społecznej w grupie. Przemoc jest wtedy przejawiana przez grupę osób wobec jednej osoby lub grupy osób słabszych.
  2. Tego typu zachowania powinny być regularne, powtarzalne. Ta regularność jest szczególnie dotkliwa dla ofiar, bowiem nie tylko muszą one przetrwać napaść ze strony sprawcy, ale jeszcze żyją w ciągłej obawie, że sytuacja się powtórzy.
  3. Celem sprawcy jest skrzywdzenie, sprawienie przykrości innej osobie, choć nie zawsze zamierzenie to sprawca musi sobie uświadamiać.

Rodzaje zachowania występujące przy bullyingu.

Bullying zawiera w sobie różnego rodzaju zachowania typu:

  • groźby i wyzwiska,
  • złośliwości (obmawianie, plotkowanie, zabór rzeczy),
  • stosowanie przemocy fizycznej.

Może przybrać także postać wykluczenia z grupy.

 Nowa forma bullyingu - cyberbullying.

Cyberbullying polega na używaniu różnego rodzaju narzędzi informatycznych, w szczególności internetu oraz telefonów komórkowych w celu prześladowania lub ośmieszania danej osoby. Polskie badania pokazują, że połowę sprawców tego typu czynów stanowią koledzy szkolni, a ich ofiarą pada co dziesiąty nastolatek.

Wykluczanie i obmawianie boleśniejsze niż pobicie.

Uczniowie przyznają, że najbardziej stresujące dla nich formy bullyingu polegają na wykluczeniu z grupy i obmawianiu. Są one według badanych dotkliwsze, niż pobicie . Skutki izolowania mogą być następujące:

  • brak pewności siebie,
  • brak więzi społecznych,
  • izolowanie się od rówieśników.

Powszechność występowania tego typu przemocy.

Bullying należy niestety do powszechnych zjawisk występujących w szkołach. Do większości tego typu czynów czynów dochodzi na ich terenie. Występowanie bullyingu jest w zasadzie niezależne od wielkości szkoły czy wielkości miejscowości, w której się ona znajduje.

Różne przyczyny występowania przemocy rówieśniczej.

Przyczyny występowania bullyingu mogą być różnorakie. Wśród nich sama młodzież wymienia np.:

  • chęć zaimponowania i zdobycia uznania wśród kolegów (mogą się przed nimi „popisać”),
  • chęć dominacji i próby podporządkowania sobie innych,
  • możliwość ukazania swojej ważności w szkole,
  • dobrej zabawy (sprawia im to „frajdę”),
  • wyładowania agresji
  • zdobycia pieniędzy lub innych rzeczy.

Mediacje rówieśnicze i z udziałem mediatora.

Jednym ze sposobów nauczenia poprawnej komunikacji, rozwiązywania trudnych sytuacji i poprawiania relacji pomiędzy rówieśnikami może być zastosowanie w szkole:

  • mediacji rówieśniczych prowadzonych przez parę mediatorów, czyli odpowiednio przygotowanych uczniów,
  • mediacja pomiędzy ofiarą a sprawcą przemocy – prowadzona w swojej klasycznej formie przez odpowiednio przygotowanego, neutralnego i bezstronnego mediatora. Uczestniczą w niej strony konfliktu oraz mediator.

Dlaczego należy podjąć działania przeciwko przemocy rówieśniczej?

Na terenie szkół dla dzieci i młodzieży powinny zostać podjęte działania naprawcze. Jeśli tego nie zrobimy to może się okazać, że jako społeczeństwo będziemy mieć poważny problem z osobami, które jako dzieci są agresywne i stosują przemoc wobec innych. Część z tych dzieci zaczyna bowiem brać udział w innych niewłaściwych zachowaniach takich jak alkoholizowanie czy narkotyzowanie się, które w dalszej kolejności mogą przerodzić się w zachowania przestępcze. Wyzwaniem dla nas dorosłych staje się wykrycie tego typu zachowań i zareagowanie w celu zdemaskowania oraz zakończenia prześladowania ofiary.

 

 


Źródła

Witold Klaus - „Wykorzystanie sprawiedliwości naprawczej w zapobieganiu przemocy rówieśniczej w szkole.

Autor

Urszula Winiarska

Pomysłodawca, Założyciel i Redaktor Serwisu StrefaMediacji.pl, Mediator, Wiceprezes Stowarzyszenia Strefa Mediacji