4 Skutki PAS, Gdy Włączysz Dziecko w Konflikt Okołorozwodowy

Ogromne emocje i chęć zrobienia na złość swojemu partnerowi sprawiają, że wciągamy czasem dziecko do trudnych spraw dotyczących przede wszystkim nas dorosłych. Tak się dzieje w przypadku rozwodzących się par oraz tych będących w separacji. To prawda, że rozwód/separacja to jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w naszym życiu. Cierpią wtedy nie tylko partnerzy, ale również ich dzieci.

Niebezpieczny wpływ na psychikę dziecka
W czasie spotkań mediacyjnych niektórzy rodzice próbują przekonać do swoich racji wspólne dzieci, kosztem drugiej strony. Dlatego należy przyjrzeć się syndromowi PAS, aby nie zranić jeszcze mocniej swych pociech. To bardzo istotne, bo nawet nieświadome zabiegi względem dziecka prowadzą do nieodwracalnych strat w jego psychice.

Na czym polega strategia PAS
Dr Richard Gardner - amerykański psychiatra dziecięcy opracował koncepcję PAS - syndromu odosobnienia od jednego z rodziców. Oparł ją na obserwacji mimowolnego uczestnictwa dzieci w konfliktach okołorozwodowych. Zaburzenia występują wtedy, gdy w trakcie trwania konfliktu dziecko angażuje się w:

  • krytykowanie,
  • deprecjonowanie (umniejszanie) jednego z rodziców.

4 skutki PAS, czyli jak cierpi dziecko?
Jakie mogą być skutki tej strategii? Syndrom PAS może mieć różne nasilenie. Na zaawansowanym poziomie mogą się pojawić u dziecka:

  1. Lęki
  2. Problemy neurotyczne
  3. Objawy somatyczne takie jak: ból głowy, ból brzucha, trudności z zasypianiem, problemy z przemianą materii
  4. Zaburzenia zachowania: nadpobudliwość, zachowania agresywne.

Dziecko może mieć także obniżone poczucie własnej wartości. Zdarza się, że przejmuje sądy i emocje tego rodzica, pod którego opieką pozostaje. To smutne, że pozytywny do tej pory związek emocjonalny z wyeliminowanym rodzicem może ulec całkowitemu zniszczeniu. Niestety dochodzi też czasem do wręcz fanatycznej nienawiści względem odrzuconego rodzica.

Trudności w dalszych latach życia
W późniejszym wieku może się zdarzyć, że dziecko będzie aie starało odbudować utracone relacje. Niestety odrzucony rodzic już tego nie chce, albo nie potrafi. Zdarza się również, że dzieci odwracają się także od sprawcy PAS.

Długofalowymi skutkami Pas pojawiającymi się w późniejszym wieku są trudności w nawiązywaniu bliskich relacji z innymi lub intymnych związków. Mogą się pojawić także choroby psychiatryczne:

  • depresja,
  • stany lękowe,
  • zaburzenia seksualne,
  • nałogi i fobie.

Jak działa rodzic wzbudzający PAS?
Najczęściej to ten rodzic, u którego mieszka dziecko podczas rozstania i rozwodu. Jego działania zmierzają do tego, aby:

  • zniechęcić dziecko,
  • odseparować od drugiego rodzica.

Rodzic postępuje wtedy świadomie i celowo lub nieświadomie i mimowolnie.

Przemoc emocjonalna stosowana przez rodzica może się przejawiać w:

  • angażowaniu dziecka w konflikt,
  • prowadzeniu działań zmierzających do osłabienia lub zerwania więzi emocjonalnej z jednym z rodziców.

O czym należy pamiętać?
Trzeba pamiętać, że dziecko jest najczęściej związane z obojgiem rodziców. Odejście jednego z nich jest bolesną stratą, tym bardziej, że dziecko może utracić codzienny kontakt z jednym z rodziców.

Dlaczego dziecko angażuje się w PAS?
W atmosferze konfliktu rozwodowego rodziców dziecko przeżywa następujące uczucia:

  • zagrożenie,
  • lęk,
  • zagubienie.

Czasami czuje się wręcz winne. Obawia się, że swoim zachowaniem doprowadziło do rozstania. Bardzo boi się utraty drugiego rodzica. Im dziecko jest młodsze tym ten strach jest większy. Jeśli dorośli włączą go w swój konflikt okołorozwodowy to często zaczyna dążyć do spełnienia oczekiwań tego rodzica, z którym zostało. Boi się bowiem, aby go też nie stracić.

Znamy już szkody, które mogą być wywołane przez pojawienie się syndromu PAS. Zatem, gdy zamierzamy rozstać się z obecnym partnerem lub partnerką zróbmy to w taki sposób, aby ochronić dzieci. Dajmy im pogodne, bezpieczne i spokojne dzieciństwo. Wybierajmy rozsądne zakończenie pewnego etapu wspólnego życia. Tak. Po rozwodzie lub w czasie separacji nasze drogi życiowe się rozejdą, ale pozostanie wzajemny szacunek i wdzięczność dziecka.


Źródła

M.Dreger, "Syndrom PAS, czyli rola dziecka w konflikcie okołorozwodowym", www.psycholodzy.pl
fot.bngdesignes/px

Autor

Urszula Winiarska

Pomysłodawca, Założyciel i Redaktor Serwisu StrefaMediacji.pl, Mediator, Wiceprezes Stowarzyszenia Strefa Mediacji